Spady drukarskie i marginesy bezpieczne w pliku do druku
Spady drukarskie to fragment projektu wyprowadzony poza docelową krawędź cięcia. Dzięki nim niewielkie przesunięcie podczas przycinania nie odsłania niezadrukowanego papieru. Są potrzebne, gdy zdjęcie, kolor lub inny element dochodzi do brzegu gotowego materiału. Nie zastępują marginesu bezpiecznego, który chroni tekst i znaki umieszczone wewnątrz projektu. Prawidłowy plik uwzględnia oba obszary od początku pracy. Dopisywanie białej ramki podczas eksportu nie tworzy spadu, ponieważ na zapasie musi znajdować się rzeczywista kontynuacja grafiki.
Spad 3 mm i margines bezpieczny od 3 do 5 mm
Spad znajduje się na zewnątrz formatu netto, czyli wymiaru po przycięciu. Margines bezpieczny leży wewnątrz tego formatu. Typowa wartość spadu przy drobnych materiałach wynosi 3 mm z każdej strony. Ważny tekst, logo i dane kontaktowe zwykle odsuwa się od linii cięcia o co najmniej 3 do 5 mm. Nie są to jednak wartości obowiązujące w każdej technologii. Wykrojnik, zaokrąglone narożniki, oprawa czy duży format mogą wymagać innego zapasu.
Wyobraź sobie ciemne tło wizytówki dochodzące do brzegu. Tło powinno wypełniać cały obszar spadu, natomiast napis pozostaje bezpiecznie wewnątrz formatu netto. Gdy cięcie przesunie się nieznacznie, kolor nadal pokrywa krawędź, a napis nie zostaje naruszony. Cienka ramka blisko brzegu może mimo to wyglądać nierówno. Spad zapobiega białemu paskowi, ale nie gwarantuje idealnego wycentrowania takich dekoracji.
Przy pracy z gotowym zdjęciem upewnij się, że poza linią cięcia pozostaje wystarczający fragment kadru. Rozciągnięcie samego skraju fotografii albo automatyczne odbicie obrazu może tworzyć widoczne artefakty. Lepiej dobrać szerszy kadr lub świadomie zmienić kompozycję.
Wymiary pliku ze spadem dla wizytówki i ulotki
Do szerokości i wysokości formatu netto dodaje się spad z obu stron. Przy zapasie 3 mm każda z tych wartości rośnie o 6 mm. Wizytówka 90 × 50 mm potrzebuje więc obszaru grafiki 96 × 56 mm. Dla wizytówki 85 × 55 mm będzie to 91 × 61 mm. Nie oznacza to zmiany zamawianego formatu, który nadal opisuje produkt po przycięciu. Dokładniejsze zasady wyboru rozmiaru wyjaśnia format wizytówki.
- Ulotka A6 ma 105 × 148 mm netto i 111 × 154 mm ze spadem 3 mm.
- Ulotka A5 ma 148 × 210 mm netto i 154 × 216 mm ze spadem 3 mm.
- Ulotka A4 ma 210 × 297 mm netto i 216 × 303 mm ze spadem 3 mm.
- Płaska ulotka DL ma 99 × 210 mm netto i 105 × 216 mm ze spadem 3 mm.
Program do składu może przechowywać format netto i spad jako osobne ustawienia dokumentu. Nie musisz wtedy ręcznie powiększać strony, o ile eksport poprawnie uwzględnia zapas. Sprawdź w gotowym PDF rozmiar przycięcia i obszar spadu. Sam podgląd powiększonej strony nie dowodzi, że dokument prawidłowo opisuje granice pracy.
Jak przygotować spady w PDF do druku
Ustaw dokument w docelowym rozmiarze i dodaj spad według instrukcji drukarni. Tło, zdjęcia oraz plamy koloru przeciągnij poza linię cięcia aż do granicy spadu. Następnie sprawdź każdą stronę, ponieważ poprawny awers nie oznacza poprawnego rewersu. Częsty błąd polega na zaznaczeniu opcji eksportu spadów przy grafice kończącej się dokładnie na formacie netto. PDF ma wtedy większą stronę, lecz dodatkowy obszar pozostaje pusty.
Czcionki osadź, a fotografie przygotuj zwykle w rozdzielczości około 300 dpi w końcowym rozmiarze. Przestrzeń i profil CMYK uzgodnij z wykonawcą. Nie zmieniaj geometrii projektu przez dopasowanie do strony podczas zapisu lub późniejszego drukowania. Znaczniki cięcia dodaj tylko wtedy, gdy wymaga ich specyfikacja, i umieść je poza obszarem spadu. W wielu procesach wystarczają poprawne pola PDF bez dodatkowych znaczników.
Po eksporcie otwórz plik ponownie i obejrzyj wszystkie krawędzie w powiększeniu. Kontrola dotyczy także przezroczystości, masek i elementów schowanych za innymi obiektami. Narzędzie sprawdzające PDF pomaga wykryć problemy techniczne, ale nie zastępuje oceny kompozycji. Pełną listę czynności zawiera poradnik jak przygotować plik do druku.
Spady w ulotkach składanych i publikacjach
W ulotce składanej spad prowadzi się wokół zewnętrznego obrysu rozłożonej kartki. Linie falcowania wewnątrz nie są miejscem odcinania papieru, więc nie dodaje się do każdego panelu osobnego spadu. Potrzebny jest za to odstęp ważnych elementów od zgięcia oraz poprawne szerokości paneli. Przy składaniu do środka skrzydełko może być węższe. Wzór ustala drukarnia, a zasady konstrukcji opisują ulotki składane.
Przy książkach i katalogach wymagania zależą od oprawy. Zewnętrzne krawędzie wymagają zapasu na cięcie, a strona przy grzbiecie odpowiedniego marginesu do czytania. Nie wyznaczaj go tylko na podstawie standardowego spadu. W oprawie klejonej część obrazu może stać się trudniej widoczna po otwarciu. Okładka wymaga osobnej makiety z grzbietem dobranym do papieru i objętości. Plik wnętrza zwykle przekazuje się jako pojedyncze strony w kolejności czytania, chyba że wykonawca zaleci inaczej.
Przy druku katalogów sprawdź również przejścia zdjęć między stronami. Ta sama ilustracja może wyglądać inaczej przy szyciu i przy klejeniu. Ostateczne ustawienia pliku ustal przed końcowym składem, aby uniknąć przesuwania całej publikacji po akceptacji projektu.
Pytania i odpowiedzi
Czy spad 3 mm trzeba dodać do każdej strony projektu?
Jeżeli drukarnia wymaga spadu 3 mm, zapas powinien występować przy każdej wskazanej krawędzi cięcia. Tło dochodzące do brzegu musi go wypełniać. W publikacjach wymagania dotyczące strony przy grzbiecie mogą się różnić, dlatego sposób eksportu ustal z wykonawcą i nie dodawaj zapasu według przypadkowego szablonu.
Czy margines bezpieczny jest tym samym co spad?
Nie. Spad leży poza formatem po cięciu i zabezpiecza tło przed białą krawędzią. Margines bezpieczny znajduje się wewnątrz formatu i chroni ważne elementy przed przycięciem. Przy drobnych materiałach często wynosi od 3 do 5 mm, lecz oprawa i sposób wykończenia mogą wymagać większego odstępu.